ปีที่ 9 ฉบับที่ 2295 ประจำวัน อังคาร ที่ 27 พฤษภาคม 2008

พระพุทธะกับวิทยาศาสตร์

คอลัมน์ คลังสมองสื่อธรรม

       2-3 ปีให้หลัง เห็นหนังสือที่เชื่อมโยงศาสนาพุทธกับวิทยาศาสตร์อยู่หลายเล่ม และที่ขายดีจนติดอันดับก็มีอยู่เหมือนกัน สำหรับ "พระพุทธกับวิทยาศาสตร์" นั้น ตามประวัติพิมพ์ครั้งแรกตั้งแต่ปี 2529 ที่วางแผงตอนนี้เป็นการพิมพ์ครั้งที่ 10 โดย "ฟรีมายด์" ซึ่งพบหนังสือเล่มนี้ในร้านแห่งหนึ่ง ทำเป็นเล่มเล็กๆคล้ายตำราเรียน ไม่สังกัดสำนักพิมพ์ใดๆ ไม่ได้มีปกหรือรูปเล่มทันสมัย และตั้งราคาถูกเหมือนจะไม่เอากำไร แว้บแรกที่ได้รับหนังสือจากศูนย์หนังสือจุฬาฯ คิดว่าเนื้อหาคงมาแนวใช้วิทยาศาสตร์อธิบายหลักการทางพระพุทธศาสนา (อ่านยาก ชวนง่วง) แต่หลังอ่านแบบสแกนอยู่ 2 เที่ยว ความรู้สึกเปลี่ยนไปเป็นเหมือนได้อ่านรายงานการทดลองในห้องแล็ปทางวิทยาศาสตร์ เพียงแต่เป็นวิชา "สมถกรรมฐาน" กับ "วิปัสสนากรรมฐาน" ไม่ใช่พวกเคมี ฟิสิกส์ ชีววิทยา ฯลฯ

       บทแรกๆผู้เขียน (อดีตเคยรับราชตำรวจ มียศถึง พล.ต.อ. ทีเดียว) ได้ปูพื้นความรู้เกี่ยวกับการปฏิบัติธรรม อธิบายวิธีปฏิบัติธรรม เล่าถึงสิ่งที่จะเกิดขึ้นทั้งสมาธิและวิปัสสนา รวมถึงทฤษฎีว่าด้วยเรื่องจิต การเวียนว่ายตายเกิด กฎแห่งกรรม นิพพาน การพ้นทุกข์ ซึ่งทั้งหมดนี้ผู้อ่านหนังสือธรรมะคงทำความเข้าใจได้ไม่ยาก ต่อมาจะเข้าสู่ภาคทดลอง (โดยส่วนตัวผมชอบเนื้อหาส่วนนี้ อ่านเพลินและสนุก) "ปัญญานันโท" เขียนรายงานได้ละเอียดมากว่า แต่ละเสี้ยวเวลาของขณะทำสมาธิและวิปัสสนา ได้ทำอะไร เกิดอะไรขึ้น รู้สึกอย่างไร มีผลอย่างไร ฯลฯ ชนิดที่ผู้เคยปฏิบัติธรรมอาจเก็บ detail ไม่ได้ขนาดนี้ สมแล้วกับคำโปรยบนปก "พิสูจน์ความเป็นอมตะในหลักธรรมคำสอน ในโลกแห่งการค้นคว้าและทดลอง" ท้ายเล่มเป็นการเล่าประสบการณ์วิปัสสนากรรมฐานของบุคคลผู้เป็น case study ซึ่งออกแนวเรื่องเล่า สนุกและเพลินอีกเช่นกัน...สรุปแล้ว "พระพุทธกับวิทยาศาสตร์" กลายเป็นหนังสืออ่านสนุกอ่านเพลินเล่มหนึ่ง พลิกล็อกมากๆ